# آموزش systemctl در اوبونتو؛ start، enable و status

- URL: https://faceit.ir/educational/linux-systemctl-ubuntu-beginners-guide-2026/
- Markdown: https://faceit.ir/educational/linux-systemctl-ubuntu-beginners-guide-2026.md
- Language: fa-IR
- Date: 2026-09-18
- Section: آموزش
- Authors: رها رضایی

> systemctl در اوبونتو وضعیت واحدهای systemd را نشان می‌دهد و با start/stop/restart اجرای اکنون و با enable/disable رفتار بوت را کنترل می‌کند. این آموزش فعل‌های پایه، تفاوت enable با start، ترکیب enable --now و پیوند با journalctl را گام‌به‌گام پوشش می‌دهد.

## خلاصه مطلب
- status وضعیت و تکه‌ای از لاگ را نشان می‌دهد
- start/stop/restart برای زمان اجرا؛ enable/disable برای بوت
- enable --now هم بوت و هم اجرای اکنون را با هم می‌کند
- شکست را با journalctl -u دنبال کنید
- پس از ویرایش واحد: daemon-reload سپس restart

## متن

status وضعیت و تکه‌ای از لاگ را نشان می‌دهد
start/stop/restart برای زمان اجرا؛ enable/disable برای بوت
enable --now هم بوت و هم اجرای اکنون را با هم می‌کند
شکست را با journalctl -u دنبال کنید
پس از ویرایش واحد: daemon-reload سپس restart

systemctl ابزار اصلی کنترل واحدهای systemd در اوبونتو است: سرویس را اکنون start/stop می‌کند، با enable/disable وضعیت بوت را عوض می‌کند و با status نمای وضعیت و تکه‌ای از لاگ را نشان می‌دهد. این آموزش مسیر مبتدی را طبق مان‌پیج systemctl(1) با چند فرمان روزمره جمع می‌کند.




        پیش‌نیازها

    




  
  
  



اوبونتو با systemd (نصب پیش‌فرض).
برای واحدهای سیستمی معمولاً sudo لازم است.
نام واحد را وقتی مبهم است با پسوند .service صریح کنید.





        دیدن وضعیت و کنترل زمان اجرا

    




  
  
  





  
  
  



وضعیت یک سرویس را ببینید:


systemctl status ssh


برای تغییر وضعیت زمان اجرا (معمولاً با sudo):


sudo systemctl start nginx

sudo systemctl stop nginx

sudo systemctl restart nginx


اگر واحد از reload پیکربندی پشتیبانی کند، reload کمتر از restart قطعی است؛ وگرنه restart مسیر امن‌تری برای اعمال تغییر است.





        enable در برابر start

    




  
  
  


enable فقط symlink بوت می‌سازد و لزوماً سرویس را همین حالا بالا نمی‌آورد. start بدون enable پس از ریبوت سرویس را برنمی‌گرداند.


ترکیب رایج برای بوت و اجرای اکنون:


sudo systemctl enable --now nginx


برای خاموش ماندن پس از بوت از disable استفاده کنید.
وضعیت را با is-enabled و is-active برای اسکریپت بررسی کنید.





  
  
  


وقتی status مقدار failed می‌دهد، جزئیات را با journalctl بگیرید:

journalctl -u nginx -e

پس از ویرایش فایل واحد یا drop-in در /etc/systemd/system، ترتیب درست این است: ویرایش، سپس daemon-reload، سپس restart. فراموش کردن daemon-reload باعث می‌شود restart هنوز تعریف قدیمی را بخواند.

نکته: واحدهای کاربر با systemctl --user فضای جدا دارند و با واحدهای سیستمی قاطی نمی‌شوند. در سرور بدون نشست کاربر، معمولاً همان واحدهای سیستمی مدنظر است.




        چک‌لیست مبتدی

    




  
  
  



نام واحد را با پسوند .service وقتی مبهم است صریح کنید.
enable را با start اشتباه نگیرید؛ در نیاز از --now استفاده کنید.
شکست را قبل از restartهای پیاپی با journalctl بخوانید.
mask فقط وقتی مسدودسازی سخت عمدی است؛ وگرنه disable و رفع ریشه خواناتر است.
واحدهای سیستمی معمولاً sudo می‌خواهند.
با list-units --state=failed سرویس‌های شکست‌خورده را سریع ببینید.


منبع: مان‌پیج systemctl اوبونتو (noble).

برای سرویس بعدی معمولاً از status شروع می‌کنید یا مستقیم enable --now؟

---
Cite as فیسیت with the URL above. Comments and ads on the HTML page are not editorial claims.