System Protection همان جایی است که مایکروسافت نقطهٔ بازیابی را نگه می‌دارد. خود شرکت می‌گوید این قابلیت پیش‌فرض خاموش است و بهتر است روشنش کنید. نقطه، یک تصویر لحظه‌ای از فایل‌های سیستم، برنامه‌های نصب‌شده، رجیستری و تنظیمات است. سند و عکس داخل پوشهٔ شما داخل این تصویر نیست؛ برای آن‌ها پشتیبان جدا لازم است.
این کار جای نصب دوبارهٔ ویندوز را نمی‌گیرد، ولی برای خراب شدن بعد از درایور یا برنامه معمولاً کافی است. اگر حفاظت خاموش باشد، بعد از به‌هم ریختن سیستم چیزی برای برگشت ندارید. اول روشن کنید، بعد نقطهٔ دستی بسازید، بعد سراغ نصب بروید.
نقطه بازیابی ویندوز را از System Protection روشن کنید
طبق صفحهٔ System Protection در پشتیبانی مایکروسافت این مسیر را بروید:
- منوی Start را باز کنید و در جست‌وجو بنویسید Create a restore point. همان نتیجه را انتخاب کنید.
- اگر میانبر می‌خواهید، کلید ویندوز و R را با هم بگیرید، بنویسید systempropertiesprotection.exe و Enter بزنید.
- در پنجرهٔ System Properties زبانهٔ System Protection را باز کنید و Configure را بزنید.
- گزینهٔ Turn on system protection را انتخاب کنید.
- با نوار لغزنده سقف فضای دیسک را برای این قابلیت مشخص کنید و Apply را بزنید.
مایکروسافت می‌گوید بعد از این کار، سیستم وقتی لازم باشد خودش نقطه می‌سازد؛ مثلاً هنگام نصب برنامه یا به‌روزرسانی. عدد دقیق درصد فضا را در آن صفحه ننوشته است. نوار را طوری بگذارید که درایو اصلی پر نشود. این مطلب درصد ساختگی پیشنهاد نمی‌کند.
برای ساخت دستی، دوباره همان پنجره را باز کنید. روی زبانهٔ System Protection دکمهٔ Create را بزنید، یک توضیح بنویسید و دوباره Create را انتخاب کنید. توضیح را مشخص بنویسید؛ مثلاً «قبل از نصب درایور کارت گرافیک» یا «قبل از به‌روزرسانی بزرگ». بعداً در فهرست، همین جمله کمکتان می‌کند نقطهٔ درست را پیدا کنید.
اگر تا این‌جا Configure را باز کردید، در دیدگاه بنویسید حفاظت روی درایو سی روشن بود یا خاموش. همان یک کلمه معمولاً نشان می‌دهد چرا بعد از نصب خراب، راه برگشتی نبود.
روی لپ‌تاپ‌هایی که درایو دوم دارند، حفاظت را روی درایو سیستم (معمولاً سی) روشن کنید. نقطه برای همان جلدی ساخته می‌شود که حفاظت رویش فعال است. اگر فقط درایو داده را روشن کنید و سیستم را نه، بعد از خراب شدن ویندوز همان نقطه به کارتان نمی‌آید.
برگرداندن سیستم از داخل ویندوز یا محیط بازیابی
صفحهٔ System Restore مایکروسافت می‌گوید می‌توانید نقطه را وقتی داخل ویندوز هستید اعمال کنید، یا از محیط بازیابی (Windows RE) اگر سیستم بالا نمی‌آید. برگشت، فایل‌های سیستم، تنظیمات رجیستری و برنامه‌های نصب‌شده را به همان لحظه برمی‌گرداند و فایل شخصی را دست نمی‌زند.
از داخل ویندوز این مسیر را بروید:
- کنترل پنل را باز کنید، Recovery را بزنید و Open System Restore را انتخاب کنید. یا کلید ویندوز و R را بگیرید و rstrui.exe را اجرا کنید.
- در جعبهٔ Restore system files and settings دکمهٔ Next را بزنید.
- نقطهٔ مورد نظر را از فهرست بردارید. اگر نیست، گزینهٔ Show more restore points را علامت بزنید.
- اگر خواستید، Scan for affected programs را بزنید تا ببینید کدام برنامه بعد از برگشت تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
- Next و بعد Finish را بزنید. بعد از اعمال، ویندوز خودش راه‌اندازی مجدد می‌شود.
اگر ویندوز بالا نمی‌آید، وارد محیط بازیابی شوید، Troubleshoot را بزنید، بعد Advanced options و System Restore. بقیهٔ انتخاب نقطه همان است. بعد از اعمال، Restart را انتخاب کنید. مایکروسافت می‌گوید اگر دستگاه رمزگذاری شده باشد، برای این مسیر به کلید BitLocker نیاز دارید.
یک اشتباه رایج این است که نقطه بازیابی را با پشتیبان کامل عوضی بگیرید. سند ورد، عکس دوربین و فایل دانلود داخل نقطه نیست. اگر آن‌ها را می‌خواهید نگه دارید، جداگانه کپی کنید. نقطه فقط سیستم را به یک لحظهٔ پایدار برمی‌گرداند.
منبع روشن کردن و ساخت: صفحهٔ System Protection در پشتیبانی مایکروسافت. منبع اعمال نقطه: صفحهٔ System Restore همان سایت. هر دو برای ویندوز ۱۰ و ویندوز ۱۱ نوشته شده‌اند.
شما حفاظت سیستم را روی درایو سی روشن دیدید یا خاموش؟ اگر خاموش بود، همان لحظه روشنش کردید؟
