میکروب قطب جنوب ماه در سایه زنده میماند
ساکسنا در همان صفحه گفته انسان کاوشگر است و با خودش صدا، خاطره و میکروب میبرد. برای بعضی دانشمندها، از جمله خودش، این واقعیت ناراحتکننده است؛ اما میشود از همین وضع یک آزمایش واقعی ساخت. همراه بردن میکروب اجتنابناپذیر است. روی هر تکه پوست به اندازهٔ پاککن مداد، بهطور متوسط حدود یک میلیون باکتری زندگی میکند. این باکتریها از لباس فضایی و زیستگاه بیرون میزنند.
برنامهٔ آپولو بین ۱۹۶۹ و ۱۹۷۲ شش جفت فضانورد را نزدیک استوای ماه فرود آورد. قطب جنوب ماه فرق دارد. محور ماه خیلی کم کج است؛ از قطب، خورشید نزدیک افق دیده میشود، مثل چراغقوهای که روی میز خوابیده. لبهٔ دهانه و حتی برآمدگی کوچک جلوی نور را میگیرد. جیبهای سایه درست میشود که ممکن است همیشه تاریک و سرد بمانند، آب را نگه دارند و ریزموجود را از تابش مرگبار پناه بدهند.
گروه پنج دسته میکروب را انتخاب کرد که در پرواز فضایی یا روی پوست انسان رایجاند: قارچ آسپرژیلوس نیجر، باسیلوس سوبتیلیس، استافیلوکوکوس اورئوس، دینوکوکوس رادیودورانس و چند گونه فوزاریوم. آسپرژیلوس نیجر در حمام گرم خانه و لولهٔ تهویه هم دیده میشود. فضانوردها آن را داخل ایستگاه فضایی بینالمللی نمونهبرداری کردهاند و آزمایشها نشان داده بیرون ایستگاه هم دوام میآورد. آرون رگبرگ، زمینمیکروبشناس مرکز جانسون ناسا در هیوستون، گفته انتظار داشته این میکروبها خشک شوند. به گفتهٔ او این گونهها معمولاً موجوداتی نیستند که شرایط خیلی سخت را تحمل کنند.
بعد موجودات را در شبیهسازی سه منطقه نزدیک قطب جنوب ماه آزمودند: لبهٔ نوبیل، یال کانکتینگ و لبهٔ دگرلاش. نقشهها از ارتفاع و دمای مدارگرد شناسایی ماه ناسا آمده و با مدل برخورد تابش به سطح ترکیب شده است. مدلها نقاطی را نشان دادند که میکروب در آنها زنده میماند؛ از کف دهانهای به پهنای چند مایل تا جای رد چکمهٔ فضانورد. آسپرژیلوس نیجر در برابر پرتو فرابنفش مقاومترین بود و حتی در جایی با کمی نور خورشید هم زنده ماند. پرتو فرابنفش برای بیشتر میکروبها آنقدر کشنده است که در بیمارستان برای سترونسازی به کار میرود.
آلودگی فضانورد شیمی کهن ماه را قاطی میکند
نویسندگان میگویند وقتی انسان روی ماه حضور دائمی بسازد، جدا کردن شیمی کهن ماه از آلودگی بازدید سختتر میشود. نگرانی از ماه فراتر میرود و به مریخ میرسد؛ همانجا که دنبال نشانهٔ حیات میگردند. اندرو نیدهام، همنویسنده از گادرد و دانشمند کنترل آلودگی نمونههای آرتمیس، گفته باید بفهمیم قبل از ما چه بوده. چون وقتی به مریخ برویم تا نشانهٔ حیات بیرون زمین را بجوییم، نمیخواهیم همان چیزی باشد که خودمان بردهایم.
هیتر گراهام از گادرد گفته وقتی به ماه فکر میکنیم معمولاً به زیستشناسی فکر نمیکنیم. اما ماه جایی است که یک سلول میتواند زنده بماند. پس اولین کاوش این محلها باید به میکروبهای سوارشده توجه اضافه کند و شیمی ماه را قبل از اینکه بازدید عوضش کند ثبت کند. ناسا فضاپیمای رباتیک را اغلب بالای ۴۰۰ درجه فارنهایت حرارت میدهد تا شمار موجودات زنده کم شود. رگبرگ گفته این کار با فضانورد ممکن نیست. نویسندگان پیشنهاد کردهاند در سایهٔ قطب جنوب ماه حد واقعی بقای میکروب را در محیطی آزمود که روی زمین بهراحتی بازسازی نمیشود. قبل از علم سطحی باید معلوم شود انسان چه آلودگیای میآورد.
رشد و تکثیر روی ماه ثابت نشده است
نویسندگان تأکید کردهاند بعضی میکروبها ممکن است در حالت خواب در مناطق قطب جنوب زنده بمانند و بعضی پژوهشهای بعدی را گیج کنند. اما هیچ شواهدی نیست که ماه مواد لازم برای رشد و تکثیر را داشته باشد. از جمله آب مایع، که معمولاً جو و دمای متعادل میخواهد.
متن را از صفحهٔ ناسا ساینس دربارهٔ میکروبهای مرتبط با انسان در قطب جنوب ماه برداشتهام. تاریخ خبر ۱۹ اوت ۲۰۲۶ است و کار در مجلهٔ ساینس ادونسز چاپ شده. رقم تازهای غیر از همان صفحه نیاوردهام.
اگر فضانوردهای آرتمیس به قطب جنوب ماه بروند، بیشتر نگران قاطی شدن شیمی کهن ماه هستید یا نگران زنده ماندن میکروب پوست خود فضانورد؟