جمز (Gems) در اپ‌های جمینی مثل یک دستیار از پیش تنظیم‌شده است: نام، دستورالعمل ثابت، و در صورت نیاز فایل‌های مرجع. وقتی آن جمز را باز می‌کنید، مدل همان نقش و قالب را از قبل می‌داند. طبق راهنمای رسمی گوگل، ساخت جمز سفارشی فقط از نسخهٔ وب انجام می‌شود و بعد روی موبایل و پنل ورک‌اسپیس هم ظاهر می‌شود.
این کار برای کارهای تکراری معنی دارد: خلاصهٔ گزارش هفتگی، ویرایش متن فارسی، مرور کد کوتاه، یا ایدهٔ پست. اگر سؤال‌های پراکنده می‌پرسید، همان چت معمولی کافی است. اگر یک سبک ثابت می‌خواهید، جمز جلوتر است. فرق جمز با «دستورالعمل کلی حساب» این است که دستورالعمل کلی روی همهٔ گفت‌وگوها اعمال می‌شود؛ جمز فقط وقتی که همان دستیار را باز کنید فعال است.
جمز جمینی را قدم‌به‌قدم بسازید
۱. در رایانه به gemini.google.com بروید و وارد حساب گوگل شوید. برای حساب شخصی معمولاً باید حداقل سن اعلام‌شده در کشور خودتان را داشته باشید.
۲. نوار کناری را باز کنید و روی Gems بزنید. اگر اولین‌بار است، ممکن است مسیر Settings and help و بعد Gems را ببینید.
۳. New Gem را بزنید. یک نام واضح بگذارید؛ مثلاً «ویراستار فارسی کوتاه» نه فقط «دستیار». نام خوب بعداً در فهرست My Gems پیدا کردنش را آسان می‌کند.
۴. در کادر Instructions بنویسید جمز چه نقشی دارد، چه کاری باید بکند، چه زمینه‌ای بداند، و پاسخ را در چه قالبی بدهد. گوگل همین چهار محور را پیشنهاد می‌کند: Persona، Task، Context، Format. لازم نیست هر چهار تا را پر کنید؛ دو یا سه محور روشن معمولاً کافی است.
۵. اختیاری: زیر Knowledge فایل از دستگاه یا Drive اضافه کنید تا جمز به سند ثابت شما رجوع کند. برای Drive باید اتصال Workspace به جمینی فعال باشد و Keep Activity روشن باشد. اگر فایل Drive را عوض کنید، جمز نسخهٔ تازه‌تر را می‌بیند.
۶. در پنل پیش‌نمایش سمت راست یک سؤال آزمایشی بفرستید. اگر پاسخ از مسیر خارج شد، دستورالعمل را کوتاه‌تر و صریح‌تر کنید. پیش‌نمایش به‌تنهایی ذخیره نمی‌کند؛ حتماً Save را بزنید.
اگر نوشتن دستورالعمل برایتان سخت است، چند جملهٔ کوتاه دربارهٔ هدفتان بنویسید و گزینهٔ «Use Gemini to re-write instructions» را بزنید تا متن کامل‌تر شود. بعد خودتان آن را کوتاه و دقیق کنید؛ متن تولیدشده را بدون خواندن قبول نکنید.
نمونهٔ کوتاه برای ویرایش متن: «نقش تو ویراستار فارسی میانه است. غلط املایی و جملهٔ مبهم را اصلاح کن. لحن رسمی خشک یا کوچه‌بازاری نساز. خروجی را در سه بخش بده: متن اصلاح‌شده، فهرست تغییرها، و یک پیشنهاد ساختاری.»
نمونهٔ دوم برای خلاصهٔ جلسه: «نقش تو منشی جلسهٔ کوتاه است. از متن خام، سه بخش بساز: تصمیم‌ها، کارها با مسئول فرضی، و سؤال‌های باز. بیش از دویست کلمه ننویس و حدس بی‌منبع نزن.» این دو الگو نشان می‌دهد قالب خروجی را باید از همان اول قفل کنید.
وسط کار اگر دیدید جمز هنوز پرحرف است، یک خط به دستورالعمل اضافه کنید: «اول نتیجه، بعد توضیح؛ اگر اطلاعات کم است سؤال بپرس.» بعد دوباره Save کنید. ویرایش از همان فهرست My Gems ممکن است.
شما برای چه کاری بیشتر از یک جمز ثابت استفاده می‌کنید؛ کار اداری، یادگیری، یا تولید محتوا؟ اگر یک دستورالعمل کوتاه از کار روزمره‌تان دارید، در نظرها بنویسید تا بقیه هم الگو بگیرند.
بعد از ساخت، جمز را چطور باز کنید
دوباره به gemini.google.com بروید، Gems را باز کنید، و از بخش My Gems همان مورد را انتخاب کنید. سؤال را در کادر پایین بنویسید و بفرستید. حذف هم از منوی Options همان ردیف ممکن است. نکتهٔ رسمی: جمز فعلاً با Gemini Live کار نمی‌کند؛ برای گفت‌وگوی صوتی Live سراغ جمز نروید. جمز اشتراکی هم تا وقتی بازش نکنید و با آن حرف نزنید، خودکار وارد My Gems شما نمی‌شود.
منبع گام‌ها راهنمای «Use Gems in Gemini Apps» و «Tips for creating custom Gems» در پشتیبانی گوگل است. اگر منوی سمت چپ با نسخهٔ شما کمی فرق دارد، همان مسیر Gems و New Gem را دنبال کنید؛ نام دکمه معمولاً ثابت می‌ماند.
